Berjinak-jinak Dengan HDR

Pasar Siti Khadijah, Kota Bharu, Kelantan. Telatah para pembeli dan penjual menjadi lebih menarik, juga barangan yang diniagakan

HDR ialah singkatan bagi High Definition Range yang tafsirannya di dalam bahasa melayu ialah Jarak Definasi Tinggi. Ia adalah jarak yang tinggi di antara suasana yang terang dan gelap di mana segala butir-butir imej yang ada di antara kedua-dua suasana ini akan kelihatan. Butir-butir yang di luar dari jarak ini maka ia akan kelihatan silau (memutih) atau gelap (menghitam).

Bot nelayan terdampar menanti kehancuran sepenuhnya di Terengganu

Jarak definasi sinaran matahari sangatlah tinggi. Tidak semua butir-butir pada sesuatu pemandangan akan kelihatan oleh mata kerana jarak definasi penglihatan mata terlalu rendah berbanding dengan sinaran matahari. Akan begitu ianya lebih tinggi dari jarak definasi skrin monitor, mesin pencetakan atau sensor kamera digital. Sebab itu di dalam sesuatu pemandangan menerusi mata, akan dapat dilihat banyak butir-butir dengan jelas tetapi apabila gambarnya dipetik ia tidak kelihatan sama. Butir-butir yang kelihatan akan bergantung kepada ekposure yang digunakan. Kalau di ekspose pada tempat yang gelap maka butir-butir di sini akan kelihatan jelas tetapi akan memutihkan butir-butir di tempat yang terang. Begitu juga sebaliknya. Pada umumnya ekposure akan ditentukan oleh kamera pada jarak definasi di pertengahan melainkan jurukameranya mengenakan ‘manual overide’ yang mana ia menentukan eksposurenya atau sebagainya.

Dari itu maka timbullah teknik yang mana sesuatu pemandangan di ambil dengan beberapa eksposure, sekurang-kurangnya tiga eksposure atau lebih, untuk mendapatkan butir-butir di tempat-tempat yang terang, gelap dan di antaranya. Imej-imej ini kemudian disatukan untuk dijadikan imej HDR. Paparan imej HDR ini pada skrin monitor kelihatan seperti kelam kerana jarak definasi skrin monitor tidak dapat menjangkau jarak definasi tinggi yang ada pada imej itu. Imej ini kemudian menjalani satu lagi proses yang akan menurunkan jarak definasi tingginya ke jarak definasi rendah yang dikenali sebagai imej LDR atau Low Definition Range, iaitu imej yang berada di dalam jangkauan jarak definasi mata dan juga skrin monitor. Pada imej LDR yang dihasilkan ini akan kelihatan segala butir-burtir yang ada di dalamnya dengan jelas. Inilah perbezaan sebenarnya di antara imej HDR->LDR dengan imej LDR yang biasa.

Helang Siput. Gambar ini tidak tajam dan goyang tetapi selepas proses HDR menjadi lebih menarik

Terdapat banyak perisian yang boleh digunakan untuk menghasilkan imej HDR dan kemudian menjadikannya imej LDR samaada dari jenis komersial ataupun yang freeware (perisian percuma yang boleh diguna-pakai tidak perlu dibeli). Ada juga kamera DSLR yang boleh menghasilkan langsung imej HDR seperti Pentax K7 dan selain itu, perisian komersial Photoshop boleh mengasilkan imej seperti imej HDR->LDR dari satu imej LDR selain dari boleh juga menghasilkan imej HDR dari beberapa imej yang berlainan eksposure.

Saya telah menggunakan perisian freeware Luminance dan Picturenaut untuk bermain-main dan memahami HDR. Setakat ini saya belum ada imej-imej yang belainan eksposure, iaitu imej-imej yang khusus untuk menghasilkan imej HDR. Saya hanya menggunakan perisan freeware Rawtherapee untuk menjadikan lima imej-imej yang berlainan eksposure dari satu imej biasa. Imej-imej ini kemudian dimasukkan ke perisian Luminance/Picturenaut untuk dijadikan imej HDR. Perbezaan antara Luminance dan Picturenaut ialah proses-proses penghasilan imej LDR dari imej HDR yang disebut ‘Operator’. Masing-masing mempunyai operator-operator yang berlainan yang pada akhirnya menghasilkan imej-imej LDR yang berlainan juga. Ada operator yang menjadikan imej itu seperti imej LDR biasa dan ada yang membuat tambahan hingga membuat kelainan yang ketara pada imej LDR yang dihasilkan.

Dalam pencubaan saya, saya dapati imej LDR yang dihasilkan mengandungi ‘noise’ (berbintik-bintik) yang ketara tetapi boleh dikatakan satu efek yang menarik juga. Dimasa-masa yang mendatang akan saya cuba menghasilkan imej HDR/LDR daripada tiga atau lebih imej-imej yang diambil khusus sebagai masukan ke perisian HDR untuk melihat perbezaannya.

Kepada yang berminat, “Selamat mencuba.”

Kuala Besut, Terengganu. Baru saya perasan ada Helang Siput sedang terbang

Petani, Kelantan. Ku titi bendung sawah bendang

 

Tambahan:

Satu lagi perisian freeware untuk menghasilkan gambar HDR->LDR bagi meluaskan lagi pilihan ialah FDRTools Basic.

Panorama Stitcher and HDR

Mount Bromo, Java Indonesia

I had been reading and downloading panorama stitcher and HDR programs for quite a while but never really installed it and played with it. Hence the programs had evolved through many iterations. Just today I downloaded the latest version of Microsoft Research Image Composite Editor (ICE), a panorama stitcher program and the dated Autostitch demo program plus two HDR programs, Luminance and Picturenaut. They were all freeware.

Both the stitcher programs did really surprised me. They were fast and easy to use. I just opened the required files and they did the rest automatically. No other input from me and the results were pretty stunning and very well blended. Autostitch demo version was pretty dated and very basic but still good. It came with some sample pictures to try on. The only downside was that some blurring on a portion of the stitched picture. It was part of the foliage on the left side. I then used the same set of pictures and let Microsoft ICE to do their things. It turned out better. The blurred foliage part that was apparent in the result by Autostitch was gone, it was perfect. Its understandable since Autostitch demo version was dated and was the first automatic 2D image stitcher as claimed by the authors. It has now became the engine behind the stitchers Autopano Pro, Serif Panorama Plus and Calico.

I made three stitches with Microsoft ICE. I then took one of it and made two over and two under exposed pictures at one EV each using RawTherapee, another fabulous freeware raw converter. The five pictures were then turn into HDR picture using Picturenaut and Luminance. Both were fast and the results were quite similar but I used Picturenaut to tonemap it into LDR and later with the help of Faststone Image Viewer enhanced the colours. Faststone Image Viewer was also initially used to convert the original raw files into jpeg.

Looking down Tosari Village near Mount Bromo. Blending of foliage on the right is not good because pic is not good. Need for manual exposure

Road along Kawah Ijen, East Java

and this one an HDR done with Picturenaut;

Mount Bromo

Note: I am just trying out hdr using 8-bit jpeg files. For serious job on hdr 16-bit files should be used. Jpeg or tiff raw filetype depends on the hdr program. Photoshop CS5 can even produce an hdr look-alike image from a single image file besides also capable of producing an hdr image from multiple image files of different exposures.

Update: Another marvelous freeware HDR program noteworthy to mention is the FDRTools Basic which will get the job done nicely and as the name implies, basically. Worth a try.